Τεστ Διάγνωσης Αναγνωστικών Ικανοτήτων "Όλυμπος"

(McLeod Phonic Test)

Συγγραφείς

J. McLeod (Προσαρμογή: Μ. Θ. Παπαδοπούλου, Μ. Ζαφειροπούλου, Εργαστήριο Εξελικτικής Ψυχολογίας και Ψυχοπαθολογίας, Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας. Προγραμματισμός: Ν. Ντελής)

Σκοπός

Η αξιολόγηση της αναγνωστικής ικανότητας μαθητών των πρώτων τάξεων του δημοτικού και πιο συγκεκριμένα η αξιολόγηση της ικανότητας αποκωδικοποίησης ειδικά για τους μαθητές της πρώτης τάξης.

Σύντομη περιγραφή

Το τεστ αποτελείται από τέσσερις υποδοκιμασίες. Η κάθε μία υποδοκιμασία ελέγχει την ικανότητα αποκωδικοποίησης στην ανάγνωση διαφορετικών τύπων λέξεων: λέξεις με ανοιχτή ή κλειστή συλλαβική δομή που περιέχουν α) απλά σύμφωνα και φωνήεντα (1^η δοκιμασία), β) δίψηφα φωνήεντα, συνδυασμούς φωνηέντων και διφθόγγους (2^η δοκιμασία), γ) δίψηφα σύμφωνα και συμπλέγματα συμφώνων (3^η δοκιμασία) και δ) τρίψηφα σύμφωνα και συμπλέγματα συμφώνων (4^η δοκιμασία). Πρόκειται για ελληνικές ψευδολέξεις, μονοσύλλαβες και δισύλλαβες. Έχει δοθεί ιδιαίτερη σημασία στους γραμματικούς και φωνολογικούς κανόνες της ελληνικής γλώσσας για την κατασκευή των ψευδολέξεων που συνθέτουν το τεστ.

Δείγμα

Η προσαρμογή του τεστ στηρίχτηκε σε συνολικό δείγμα 485 μαθητών. Από αυτούς, οι μαθητές της Α  τάξης ήταν 206 με μέση ηλικία 6 έτη και 8 μήνες οι μαθητές της Β  τάξης ήταν  133 με μέση ηλικία 7 έτη και 6  και, τέλος, οι μαθητές της  Γ  τάξης  ήταν 146 με μέση ηλικία 8 έτη και 5 μήνες.

Τρόπος βαθμολόγησης

Το τεστ χορηγείται ατομικά. Ο χρόνος που χρειάζεται για μαθητές της πρώτης τάξης είναι από 12-35 λεπτά ανάλογα με το επίπεδο του κάθε μαθητή. Για τους μαθητές της δευτέρας και τρίτης  τάξης ο χρόνος αυτός μειώνεται. Ο μαθητής πρέπει να διαβάσει τις λέξεις που του παρουσιάζονται ανά μία στην οθόνη ενός ηλεκτρονικού υπολογιστή και μετά την απάντησή του –σωστή ή λανθασμένη-, χρησιμοποιώντας το spacebar  έρχεται αντιμέτωπος με την επόμενη λέξη. Οι λανθασμένες απαντήσεις καταχωρούνται από τον εξεταστή σε ειδικό έντυπο και στη συνέχεια εισάγονται στο λογισμικό πρόγραμμα «Όλυμπος», το οποίο με μεγάλη ακρίβεια αναλύει και θέτει στη διάθεσή μας προς εκτύπωση το αναγνωστικό προφίλ του μαθητή. Οι πληροφορίες που παίρνουμε είναι ποσοτικές (σε τι ποσοστό αντικαθιστά το κάθε γράμμα ή σύμπλεγμα γραμμάτων) και ποιοτικές (ποιες αντικαταστάσεις γίνονται σε αρχικά μεσαία και τελικά γράμματα, αν οφείλονται σε αναγραμματισμό, αντιμεταθέσεις, καθρεπτική ανάγνωση, παράλειψη ή πρόσθεση γραμμάτων ή σε αδυναμία φωνολογική). Το μεγάλο πλεονέκτημα από τη χρήση του συγκεκριμένου τεστ είναι ότι μετά την εξαγωγή αποτελεσμάτων από τον υπολογιστή, ο δάσκαλος έχει στην κατοχή του λεπτομερείς πληροφορίες για την αναγνωστική ικανότητα των μαθητών του, πoυ του επιτρέπουν να καταστρώσει πολύ γρήγορα το επανορθωτικό πρόγραμμα για τον καθένα από αυτούς.

Εγκυρότητα και Αξιοπιστία

Το τεστ αξιολογεί την αναγνωστική ικανότητα του μαθητή διαμέσου μιας αληθινής αναγνωστικής διαδικασίας –ο μαθητής πρέπει να ανταποκριθεί προφορικά σε μια οπτικά παρουσιαζόμενη λέξη- και μ’ αυτό τον τρόπο το τεστ δομεί την εγκυρότητά του. Επιπλέον ενδείξεις εγκυρότητας αποτέλεσαν οι συγκρίσεις των επιδόσεων των μαθητών με τις επιδόσεις τους σε υποτέστ του TORP (Παντελιάδου & Σιδερίδης, 2000) που αφορούσαν επίσης στην ικανότητα αποκωδικοποίησης, όπου οι συσχετίσεις ήταν πολύ υψηλές (r=0,83, df=49, p<0,001) καθώς και στο τεστ ΤΑΦΑ (Τάφα, 1995) (r=0,50  df=396, p<0,001). To τεστ ΤΑΦΑ είναι τεστ που εντοπίζει προβλήματα που αφορούν στην κατανόηση κειμένου –έτσι εξηγείται και ο χαμηλότερος βαθμός συσχέτισης απ’ ότι με το TORP αν και εξετάστηκε μεγαλύτερος αριθμός μαθητών και είχαμε το ίδιο επίπεδο σημαντικότητας. Η συσχέτιση όμως του «Όλυμπος» με το ΤΑΦΑ καταδεικνύει και την προγνωστική δύναμη του «Όλυμπος».

Η διαγνωστική αξιοπιστία του «Όλυμπος» πηγάζει κυρίως από το γεγονός ότι κάθε φώνημα ή φωνητική ενότητα παρουσιάζεται σε κάθε υποδοκιμασία τουλάχιστον τρεις φορές κι αυτό επιτρέπει στον εξεταστή να βεβαιώσει με μεγαλύτερη πεποίθηση αν τα λάθη των μαθητών αναπαριστάνουν μια μόνιμη φωνημική ή φωνητική ανεπάρκεια ή μια παροδική διαταραχή. Περισσότερες αναλύσεις για την εγκυρότητα και την αξιοπιστία του τεστ θα δημοσιευθούν μετά την παρουσίαση της διδακτορικής διατριβής στο οποίο το τεστ θα περιγράφεται λεπτομερώς.

Κύριες βιβλιογραφικές πηγές

          McLeod, J. & McLeod, R., (2000). The McLeod Phonics Test. Saskatoon, SK: McLeod Educational Consultants.

          Παπαδοπούλου, Μ.Θ., McLeod, J. & Ζαφειροπούλου, Μ. (2002). Αξιολόγηση Αναγνωστικών Δεξιοτήτων με τη χρήση του Η/Υ. Στο: Η Ψυχοπαιδαγωγική της Προσχολικής Ηλικίας, Πρακτικά Επιστημονικού Συνεδρίου, Ρέθυμνο: Έκδοση Παιδαγωγικού Τμήματος Π.Ε. Πανεπιστημίου Κρήτης.

         Παπαδοπούλου, Μ.Θ. & Ζαφειροπούλου, Μ. (2002). Αξιολόγηση αναγνωστικών δεξιοτήτων και εκπαιδευτική παρέμβαση με τη χρήση του Η/Υ. Προφορική ανακοίνωση στο  Πανελλήνιο Συνέδριο της Παιδαγωγικής Εταιρίας Ελλάδας, Νοέμβριος 2002, Αθήνα .

        Papadopoulou M.Th., Zafiropoulou M. & McLeod, J. (2004). The Most Common Reading Errors in First Grade Greek Students: Differences and Similarities with Reading Errors made by English-speaking Students. Workshop presented in the 6^th BDA Conference, Warwick, England.

Στοιχεία επικοινωνίας

Μ. Ζαφειροπούλου, Μ. Θ. Παπαδοπούλου

Εργαστήριο Εξελικτικής Ψυχολογίας και Ψυχοπαθολογίας,

Παιδαγωγικό  Τμήμα   Προσχολικής  Εκπαίδευσης,  

Πανεπιστήμιο   Θεσσαλίας, Αργοναυτών & Φιλελλήνων, 38221 Βόλος.

E-mail: mzafirop@uth.gr 

και

Μ. Θ. Παπαδοπούλου, Βουλγαροκτόνου 39, 40200 Ελασσόνα

Ε-mail: mfarmaki@otenet.gr

Υπεύθυνος προγραμματισμού: Ν. Ντελής